آنان بعد از اين مبارزه‌جويى كوبنده - در آوردن امرى كه انس و جن از آوردنش ناتوانند ، و عجز و ناتوانى قريش از آوردن مانند آن - از رسول خدا ( ص ) خواستند كه آب و هواى مكه را تغيير دهد و خانه‌اى از طلا بياورد يا خدا و فرشتگان را پيش رويشان حاضر كند يا به آسمان پرواز نمايد ، تازه با اينهمه به او ايمان نمىآورند مگر هنگامى كه كتابى بر ايشان از آسمان فرود آورد كه بخوانند ! ! معلوم است در آنچه كه خواسته بودند امرى محال وجود داشت و آن اينكه خدا و فرشتگان را پيش رويشان بياورد « كه خداوند برتر از اين سخن ستمگران است » و نيز در ميان آنها مطالب خلاف سنت خداوند در ارسال انبيا وجود داشت به اين معنى كه خواسته بودند پيش روى ايشان به آسمان بپرد و بر ايشان كتابى بياورد ، چيزى كه ويژهء فرشتگان پيام‌آور خداوند است نه در حد انسان . و اينكه اساسا آنان قبول نداشتند خداوند بشرى را به رسالت بر انگيزد در صورتى كه حكمت اقتضاى آن دارد كه پيامبران از جنس بشر باشند ، تا در رفتار و كارهاى ايشان به آنها اقتدا شده ، الگوى قوم خود باشند . ديگر درخواستهاى ايشان هم در راستاى حكمت قرار نداشت مثل اينكه خواسته بودند كه بر آنها عذاب نازل شود . اين است كه خداوند به پيامبر فرمان مىدهد كه به ايشان چنين پاسخ دهد : سُبْحانَ رَبِّي هَلْ كُنْتُ إِلَّا بَشَراً رَسُولًا « 1 » پاك و منزه است پروردگار من ، آيا من جز انسانى فرستاده از سوى خدايم ؟ خلاصهء كلام اينكه حكمت پروردگار اقتضا داشت كه فرستادهء او معجزه‌اى از پروردگارش بياورد كه دليل بر صدق ادعاى او باشد و بدان وسيله حجت بر مردم تمام شود . در آن صورت هر كس كه مايل باشد ايمان مىآورد و آن كس كه بخواهد ، سركشى و عناد مىورزد ؛ همانطور كه شأن قوم موسى و هارون بعد از آمدن آن همه معجزات بود يعنى ساحران ايمان آوردند اما فرعون و اطرافيانش راه عناد و كفر پيمودند ، كه خداوند هم با غرقه ساختنشان آنها را به خوارى كشاند . آنچه را كه انبياء از جانب خداوند مىآورند در اصطلاح اسلامى معجزه مىنامند كه خود

--> ( 1 ) - اسراء / 93 .